• TIN TỨC
  • Công nghiệp phụ trợ ô tô: Phụ mà không hề "phụ"

Công nghiệp phụ trợ ô tô: Phụ mà không hề "phụ"

Không sản xuất được linh kiện, phụ tùng quan trọng như động cơ, hộp số trong khi quy mô thị trường lại rất hẹp, công nghiệp phụ trợ cho ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam như một kẻ ngoài cuộc.

Trong buổi tọa đàm “Chính sách công nghiệp và công nghiệp phụ trợ - Kinh nghiệm Nhật Bản và những vấn đề của Việt Nam” vừa diễn ra tại Hà Nội, các chuyên gia Nhật Bản đã dẫn giải việc nhiều thương hiệu lớn của Nhật Bản như Panasonic, Honda cũng bắt đầu xây dựng thương hiệu của mình nhờ việc phát triển những ngành công nghiệp phụ trợ như bóng điện xoay, mô tơ của xe đạp điện...

Ông Sugiyama Hideji - Nguyên Thứ trưởng Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản khẳng định: “Gọi là công nghiệp phụ trợ nhưng những ngành này không “phụ“ chút nào mà nó có vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển công nghiệp”.

Ví dụ, để sản xuất và lắp ráp một chiếc ôtô cần hàng nghìn bộ phận và linh kiện. Sản xuất ốc vít cho ôtô - mới nghe tưởng như một khâu rất nhỏ nhưng lại là một lĩnh vực đầy tiềm năng bởi đây là một bộ phận không thể thiếu để sản xuất một chiếc ôtô hoàn chỉnh. Với hàng trăm con ốc vít cho 1 chiếc ôtô, không ai có thể phủ nhận rằng đây là một ngành mang lại lợi nhuận và có thể chú trọng đầu tư phát triển.

Là ngành cơ khí chính xác đòi hỏi độ an toàn, chất lượng, kỹ thuật cao nên những nhà sản xuất ôtô có thương hiệu chỉ mua những linh kiện mà họ tin tưởng vào chất lượng để không ảnh hưởng đến thương hiệu của họ.

Trong thời gian qua, có nhiều hãng ô tô lớn trên thế giới phải trả phí tổn rất lớn (có thể lên đến vài trăm triệu hay hàng tỉ USD) khi họ phải thu hồi sản phẩm chỉ vì một chi tiết hoặc linh kiện bị lỗi.

Vì vậy, hầu hết các doanh nghiệp lớn ngoài chỉ mua một số linh kiện, chi tiết rất nhỏ như gương kính, một số chi tiết nhựa... của các doanh nghiệp phụ trợ trong nước. Còn những linh kiện, phụ tùng quan trọng khác đều mua của Trung Quốc và Hàn Quốc.

Ngoài ra, thị trường ô tô của Việt Nam vốn vẫn được đánh giá là “nhỏ bé”. Số lượng linh kiện, phụ tùng ô tô mà các hãng xe tại Việt Nam mua không đáng là bao do thị trường nhỏ. Trong khi xuất khẩu cũng không khả thi vì khó có thể cạnh tranh với Trung Quốc, Thái Lan và Hàn Quốc.

Một nguyên nhân khác khiến công nghiệp phụ trợ Việt Nam gần như con số không vì không được trợ giúp về công nghệ, tài chính trong khi các hãng xe nhận thấy rằng nhập khẩu linh kiện để bán vẫn lãi hơn.

Không giống Trung Quốc, tại Việt Nam các nhà sản xuất ô tô chẳng phải cạnh tranh nhau để chiếm thị phần mà thậm chí còn liên minh để tăng giá. Vì vậy, họ không cần phải chuyển giao công nghệ để nâng cao chất lượng sản phẩm hay giảm chi phí bằng cách sử dụng nguồn nguyên liệu trong nước. Một khi chính các hãng xe không nhận thấy ích lợi từ việc tăng tỷ lệ nội địa hóa thì việc Việt Nam vẫn chưa thể sản xuất được cái gì đáng kể cho ô tô là điều dễ hiểu.

Một chuyên gia của ngành công nghiệp ô tô cho rằng, ngành công nghiệp ôtô Việt Nam hơn 15 năm qua vẫn gần như “dậm chân tại chỗ” vì chiến lược phát triển ngành này chỉ quy tụ vào biện pháp đóng thuế nhập khẩu linh kiện, thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc để gây áp lực cho những nhà đầu tư thực hiện nội địa hóa sản phẩm linh kiện.

Đây là việc “không tưởng” vì các hãng ôtô, ngay tại chính hãng, cũng chỉ sản xuất chiều sâu được 36-45% các chi tiết của một chiếc xe và phần còn lại được những nhà sản xuất linh kiện cung cấp. Với thị trường nhỏ bé mà Việt Nam lại muốn điều phối tỷ lệ nội địa hóa chỉ thông qua chính sách ưu đãi thuế thì không có nhà đầu tư nào muốn đầu tư sản xuất linh kiện thật sự.

Thiết nghĩ, để tạo được thị trường đủ rộng cho ngành công nghiệp phụ trợ phát triển, các bộ, ngành hữu quan cần xác định được một số linh kiện phụ tùng ô tô mà Việt Nam có lợi thế về nguyên liệu, công nghệ, nhân công... để tập trung nghiên cứu sản xuất nhằm đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế để vừa đáp ứng nhu cầu trong nước vừa có thể xuất khẩu, chứ không phải “cái gì cũng làm”.

Ngoài ra, cần có những chính sách đồng nhất, phù hợp để thu hút được các nhà cung cấp linh kiện chính gốc (OEM) để tiếp thu chuyển giao công nghệ từ khâu thiết kế sản phẩm, tiêu chuẩn kỹ thuật đến bí quyết công nghệ chế tạo. Hiện mới có OEM Bosch và Denso vào Việt Nam nhưng với quy mô còn nhỏ.

Về đầu trang

Phụ tùng điện lạnh