• TIN TỨC
  • Điểm chung đằng sau những liên minh ô tô thành công

Điểm chung đằng sau những liên minh ô tô thành công

Điểm chung đằng sau những liên minh ô tô thành công

Tuy vậy, mâu thuẫn nhanh chóng xảy ra giữa 2 bên. Với một thương vụ sáp nhập ở quy mô lớn như vậy, các chi tiết quan trọng như nhà máy bên nào sẽ phải đóng cửa, dòng sản phẩm nào sẽ bị xoá sổ hay các ban ngành nào từ mỗi bên sẽ phải giải thể trở thành điểm nóng xung đột, nhanh chóng gây ra căng thẳng cho cả 2 bên.

“Khi bắt đầu nói về định hướng dòng sản phẩm nói chung, mỗi bên đều đưa ra quan điểm riêng của mình và không ai chịu nhường ai”, Jim Press, thành viên ban lãnh đạo kỳ cựu của Toyota mới chuyển sang Chrysler vào lúc đó nhớ lại.

Quan điểm chung của cả ngành công nghiệp ô tô là các vụ sáp nhập là không khả thi. Ví dụ thì vô kể. Daimler Chrysler. Honda-Rover. BMW-Rover. GM-Fiat vào thập kỷ trước. GM-Saab. Suzuki với GM và rồi VW. Ford với các thương hiệu sang như Volvo, Jaguar, Land Rover và Aston Martin.

Nhiều liên minh ô tô từng tan vỡ trong quá khứ và mới đây nhất là trường hợp của Suzuki - Volkswagen

Nhiều liên minh ô tô từng tan vỡ trong quá khứ và mới đây nhất là trường hợp của Suzuki – Volkswagen

Dạo gần đây, cả ngành công nghiệp ô tô lại nóng lên vì chuyện này khi chủ tịch Fiat Chrysler Automobiles Sergio Marchionne tin rằng các hãng xe đang tiêu tốn quá nhiều tài nguyên và vốn để thu lại những kết quả thừa thãi và tin rằng “cả ngành công nghiệp nên suy tính đến chuyện sáp nhập lại để tránh khủng hoảng về sau”. Động thái của ông cũng rất rõ ràng khi FCA đã “mở lời” với GM về chuyện sáp nhập.

Trên thực tế không phải vụ liên minh hay sáp nhập nào cũng đều dẫn đến kết quả tồi. Ford điều hành Mazda trong hơn 1 thập kỷ và cả 2 bên đều có lợi. Nissan và Renault vẫn hợp tác tốt trong hơn 20 năm qua. Ngay chính FCA cũng là ví dụ điển hình khi cả Fiat và Chrysler nay đều tăng trưởng nhanh, mạnh và ổn định hơn so với trong vòng nhiều thập kỷ qua. MINI dưới trướng BMW cũng đạt được kết quả thành công trông thấy.

Vậy đâu là điểm chung trong những thương vụ thành công này?

Lấy ví dụ thương vụ GM – Chrysler ở trên. Khi cả 2 có chung một số hoạt động sản xuất, họ sẽ phải chọn 1 bên để bỏ đi và từ đây cuộc chiến sinh tồn diễn ra. Ngược lại, các thương vụ sáp nhập thành công khi chỉ có rất ít hoạt động sản xuất gặp hiện tượng chồng chéo, qua đó mâu thuẫn nội bộ bị hạn chế đến mức tối thiểu.

Công đoạn sản xuất tách biệt, không chồng chéo giữa 2 phía giúp giảm tối đa mâu thuẫn nội bộ phát sinh

Công đoạn sản xuất tách biệt, không chồng chéo giữa 2 phía giúp giảm tối đa mâu thuẫn nội bộ phát sinh

Điều này nghe có vẻ trái logic, bởi chính việc có quá nhiều hoạt động sản xuất chồng chéo nhau mới là nguyên nhân dễ dẫn đến sáp nhập (để giảm chi phí sản xuất). Chẳng hạn như cựu Phó Chủ tịch GM Bob Lutz, người rất ủng hộ liên minh (nếu có) giữa GM và FCA, cho biết, liên minh giữa 2 bên sẽ giúp cắt giảm chi phí từ 2 tổng hành dinh (đều rất lớn), 2 trung tâm kỹ thuật, các khu vực thử nghiệm, nền tảng xe tải, cấu trúc dẫn động xe cho đến cả các dòng sản phẩm, chưa kể đến chi phí cho… 2 ban lãnh đạo.

Nhưng chính những yếu tố trông có vẻ thu hút trên giấy tờ này lại là vật cản lớn nhất cho quá trình sáp nhập.

John Hoffecker, giám đốc điều hành của AlixPartners, một công ty tư vấn ô tô nhấn mạnh rằng hầu hết các thương vụ sáp nhập và mua lại thành công cho đến thời điểm hiện tại đều chứng kiến cả 2 bên không có hoặc chỉ có rất ít hoạt động chồng chéo. Theo đó, cả 2 bên có thể đồng ý dàn xếp thoả thuận chung mà không phải hy sinh quá nhiều.

Lấy ví dụ như thương vụ Tata mua lại Jaguar và Land Rover hay Geely mua lại Volvo. Ngay cả Volkswagen nữa, họ có vị thế lớn như hôm nay là nhờ các thương vụ mua lại thành công các thương hiệu nhỏ hơn như Bentley, Lamborghini, Skoda và Porsche.

Việc mua lại Bentley hay Lamborghini không làm ảnh hưởng hoạt động của VW mà ngược lại mở ra cánh cửa mới cho họ

Việc mua lại Bentley hay Lamborghini không làm ảnh hưởng hoạt động của VW mà ngược lại mở ra cánh cửa mới cho họ

Hầu hết các thương vụ nói trên đều mang tính sáp nhập rất ít. Bentley và Lamborghini mang lại cho Volkswagen thị phần và chỗ đứng trong phân khúc hạng sang mà họ chưa từng bước chân vào. Tata chỉ cung cấp hỗ trợ tài chính cho JLR chứ không sáp nhập luôn JLR vào việc hoạt động tại các thị trường mới nổi của họ. Theo như Hoffecker nói, “các thương vụ trên phần nào thành công bởi chúng giúp lấp lỗ hổng trong chiến lược của cả 2 bên”.

Lấy thêm ví dụ từ 2 liên minh rõ ràng hơn là Renault-Nissan và FCA. Renault và Nissan đều có hoạt động sản xuất và kinh doanh cách rất xa nhau về mặt địa lý (Renault tại châu Âu, Nissan tại Nhật và Bắc Mỹ), do vậy họ không phải đau đầu về việc bỏ lại điều gì. Về phía Fiat và Chrysler, phân khúc kinh doanh chủ yếu của họ cũng khác hẳn nhau: Fiat với xe cỡ nhỏ và Chrysler với xe tải/SUV.

Khi Nissan hợp tác với Renault, hãng xe Nhật buộc phải tái cơ cấu và cắt giảm nhân sự nhưng quan trọng là các nhà máy, dòng sản phẩm và trung tâm kỹ thuật của họ vẫn còn nguyên. Về phía Chrysler, họ thâm chí không phải đóng cửa bất cứ nhà máy nào mà còn thêm kíp làm, thuê thêm nhân công và tái xây dựng đội ngũ kỹ sư cho công ty.

Việc có được một lãnh đạo đủ tầm cũng là yếu tố tiên quyết để sáp nhập thành công

Việc có được một lãnh đạo đủ tầm cũng là yếu tố tiên quyết để sáp nhập thành công

Một điểm quan trọng không nhỏ khác để có một liên minh thành công là một lãnh đạo đủ tầm. Không chỉ đơn thuần là người khôn ngoan và hiểu biết (vốn có rất nhiều), vị CEO này phải có được cách làm sao nhận được sự ủng hộ và tin tưởng từ cả 2 bên, đồng thời phải sẵn sàng đánh đổi danh tiếng cá nhân của mình cho các tập thể, cho sự thành công chung.

Không nói đâu xa, chính Marchionne của FCA là mẫu người này. Ferdinand Piech, người có công rất lớn trong thương vụ mua lại Bentley và Lamborghini của VW cũng là một ví dụ hay kể như Carlos Ghosn trong thương vụ Renault – Nissan cũng vậy.

Một điểm chung lớn nữa giữa các thương vụ thành công là một trong 2 bên đang đứng trên bờ vực phá sản, điển hình là Nissan và Chrysler hay ngoài ra là Daewoo – GM và Ford – Mazda.

“Khi mà một trong 2 phía biết họ phải chấp nhận thay đổi (dù lớn đến đâu) hoặc chấp nhận dừng cuộc chơi, mọi chuyện sẽ dễ dàng hơn rất nhiều”, Tom Stallkamp, giám đốc bộ phận giao dịch của Chrysler trong những năm 90 cho biết. Ông là người phụ trách điều hành công cuộc “kết hợp” giữa Daimler và Chrysler trong những năm đầu tiên.

Một liên minh tạm thời hay chỉ để phục vụ một mục đích nhỏ nào đó dễ tồn tại hơn rất nhiều

Một liên minh tạm thời hay chỉ để phục vụ một mục đích nhỏ nào đó dễ tồn tại hơn rất nhiều

Việc liên minh sẽ trở nên đơn giản hơn rất nhiều khi chỉ là tạm thời (cho một dự án nào đó) để giảm chi phí sản xuất, chẳng hạn như việc Ford và GM chung tay phát triển hộp số, BMW hợp tác sản xuất động cơ với nhiều hãng xe khác hay Toyota hợp tác với Subaru về mảng xe thể thao và với Mazda về mảng xe cỡ nhỏ.

Nhưng với Marchionne, việc liên minh để có hiệu quả tốt nhất phải được thực hiện trên quy mô lớn hơn rất nhiều để tiết kiệm tối đa chi phí (hay lãng phí) 2 phía phải bỏ ra.

Nhưng nhìn vào những tấm gương phía trên ta có thể nói rằng, ông cần cực kỳ cẩn trọng bởi kết quả đạt được (nếu FCA tìm được đối tác sáp nhập) có thể sẽ không như ông mong muốn.

Về đầu trang

Phụ tùng điện lạnh